24/05/2010 Door Jean-Paul Toonen

Op de eerste zonnige lentedag heb ik een rondleiding door de duistere hallen en catacomben van het Maastrichtse artistieke vrijplaats van 17 bewoners, die zich daar hebben losgemaakt van de conventies van deze tijd.

Ik verwachtte een aroma van boterzuur, schimmel en stof. Vanwege een gebrek aan schoonmaak en organisatie. Maar niets van dit alles in het Landbouwbelang. De bewoners hebben het goed voor mekaar en combineren oorspronkelijkheid met beleid.
Ik heb vaak met camera’s op industriële sites gewerkt om productieprocessen te visualiseren. Dan herken je onmiddellijk het functionele bouwplan rond de machines en opslagruimten. Het gebouw LBB was ooit de Maastrichtse graanschuur en bevat nog steeds een batterij – lege – silo’s en hun verlaadpunten. De huidige bewoners hebben de ziel van de site gehandhaafd op enkele struikelblokken na. Deze rondleiding ben ik dankbare getuige van een kleurrijke vrijstaat waarin een positieve balans heerst tussen vrijheid en orde. Jawel, woon- en werkplaatsen zijn er inderdaad volop. Maar de groep heeft dat aangevuld met een poppodium, expositiehal, veganistisch restaurant, café, torenkamer, dakterras, opslagkelders, en nog zo’n tiental functionele bestemmingen. De allergrootste ruimte is als een ‘747 hangar’ en daar huist slechts de toiletpot. ‘Vanwege de galmende akoestiek konden we niets anders bedenken.’ Die alledaagse beleving krijgt hier dus nieuwe dimensies. Het begrip ‘bed’ varieert overigens van een platform van 3 x 3 meter tot hangmat. En met het woord ‘atelier’ kun je hier echt alle kanten uit. Bijzonder is de geluidstudio, die door een willekeurige structuur van timmerhout in een stille grot is veranderd. De enige tegenvaller was de sauna: precies als alle andere sauna’s.
Het restaurant ‘Kometen’ is alle maandagen geopend en biedt een Veganistische keuken. Voor enkele euro’s eet je er smakelijker dan je ooit had kunnen denken. Geld speelt nauwelijks een rol in de gemeenschap. Men koopt collectief voorraden biologische voeding in en verder zijn er amper kosten. De houtkachels zijn zelfgemaakt uit industriële buizen en er wordt gestookt met afgedankte pallets.
De leefwijze van het LBB collectief is wellicht niet voor iedereen geschikt. Je zult iets met muziek moeten hebben en aanvaarden dat je privacy ook wel beperkingen kent. De groep neemt alle belangrijke besluiten collectief, zonder leider. De leeftijd van de leden varieert tussen de 21 en 78 jaar. Alles wordt gedeeld en ‘geven’ vormt het beginsel. Het behelpen met een generator, afvalhout, afgedankte spullen maakt wel inventief. En waarschijnlijk is het juist dit ongebonden denken, dat de kunstenaars van het LBB “vrijheid” noemen. Hun mindset is losgeraakt van de dingen die ons in het gareel houden. En dat stemt tot bezinning.

Original artikel: http://jeanpaultoonen.wordpress.com/

Eerste Kamer neemt antikraakwet aan

Dat zegt Bart Dekker, een bewoner van het Maastrichtse kraakpand Landbouwbelang (LBB). 'In Nederland dragen veel kraakpanden bij aan de maatschappij. Ze stellen hun panden open voor publieke activiteiten, het zijn culturele vrijplaatsen. Ik ben in heel veel Nederlandse kraakpanden geweest en heb daar veel muzikale en andere culturele activiteiten gezien. Met de kraakwet worden deze initiatieven een stuk moeilijker. Dat betreuren wij.'

Goede verstandhouding

Bang dat hij zijn eigen kraakpand zal moeten verlaten is hij niet. 'Hoewel het nog niet helemaal zeker is wat het kraakverbod voor ons gaat betekenen, hebben we een goede verstandhouding met de gemeente en de inwoners van Maastricht. Er zijn goede afspraken gemaakt. Er zijn veel kraakpanden die een goede verstandhouding hebben met de gemeente, juist omdat zij veel in de wijk doen en open staan voor publiek.' Die verstandhouding is volgens hem bepalend voor de toekomst van veel kraakpanden.

Hij benadrukt dat dit niet de panden zijn die regelmatig in de media komen. 'Wat je vooral in het nieuws ziet, zijn krakers die misbruik maken van de panden. Dat zijn de rotte appels in de kraakwereld, die zullen moeten worden aangepakt.' Dekker hoopt dat ook de Nederlandse gemeenten dit onderscheid maken.

'Wij van LBB hopen dat er gekeken wordt naar de kwaliteit van de kraakpanden en de rol die dat kraakpand in de buurt vervult. Als kraakpanden draagvlak creëren in de omgeving, is dat een goede manier waarop het kraken misschien kan blijven bestaan. Gemeenten zullen dan minder snel tot ontruiming overgaan', aldus Dekker.

Leegstand

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) was nooit een voorstander van het kraakverbod, en is dat nog steeds niet. Frea Broekman van de VNG: 'Maar het is nu eenmaal aangenomen, dus we moeten wel.' De VNG is vooral bang dat het verbod niet al te veel gunstige effecten heeft op het beheer van leegstaande gebouwen. Liever had de vereniging gezien dat eigenaren van panden bijvoorbeeld een boete hadden gekregen als hun gebouw (te) lang leeg stond, of dat leegstaande panden tijdelijk werden verhuurd.
Broekman vreest dat het verbod de VNG extra werk gaat opleveren, al is nog niet bekend op welke manier dat zal zijn.

Volgens een woordvoerster van waarnemend burgemeester Lodewijk Asscher van Amsterdam lost het kraakverbod de problemen niet op. Kraken vormde een soort stok achter de deur om leegstand tegen te gaan, aangezien eigenaren van panden hierdoor gedwongen worden tot actie over te gaan. Nu komt de aanpak van leegstand bij de gemeente te liggen, wat volgens de zegsvrouw leidt tot bureaucratische rompslomp en hoge kosten.

Rampzalig

Woordvoerder Hans Roseboom van de Nederlandse Woonbond noemt het besluit van de Eerste Kamer 'rampzalig'. Wat de directe gevolgen zijn voor krakers, hangt volgens hem af van of gemeenten de wetgeving actief gaan handhaven. 'Een groot aantal gemeenten heeft al gezegd dat niet te doen. Maar de wet betekent sowieso onzekerheid voor alle krakers. Het fenomeen kraken is gecriminaliseerd, terwijl het juist een goed middel is tegen leegstand.'

Die leegstand gaat nu een groot maatschappelijk probleem worden, voorspelt Roseboom. 'De aanpak van leegstand die deze wet voorschrijft is wat ons betreft ver onder de maat. Daarom hebben wij gelobbyd in de Tweede Kamer, hebben we de Eerste Kamer benaderd met een brief om uit te leggen dat het wat ons betreft een slechte zaak is. Helaas is het niet gelukt om de wet tegen te houden.'

Bron: Volkskrant